Dendrogadka nr 2- Dendrotelma – drzewny zbiornik wodny
Dendrotelma (, Gr. δένδρον 'drzewo’ + τέλμα 'kaluża’) to rodzaj mikro siedliska (DMH) niewielki ubytek lub zagłębienie w drzewie wypełnione ( czasem okresowo) woda.
Dendrotelmy są specyficznymi, niewielkimi ekosystemami wodnymi, które tworzą się w zagłębieniach pni i gałęzi drzew. 🌳 Te unikalne mikrosiedliska powstają w miejscach, gdzie konary się rozwidlają, w szczelinach kory lub w dziuplach, zbierając i utrzymując wodę deszczową. To nagromadzona woda stanowi środowisko życia dla różnorodnych organizmów, tworząc odrębne biocenozy.
Charakterystyka i Ekologia
Dendrotelmy cechują się dużą zmiennością warunków. Ich rozmiar i głębokość są zróżnicowane, co wpływa na ich stabilność. Woda w dendrotelmach jest często bogata w garbniki i inne substancje organiczne, które wypłukują się z kory i liści. Z tego powodu pH wody jest zazwyczaj kwaśne. Ponadto, poziom wody jest ściśle uzależniony od opadów atmosferycznych, co prowadzi do regularnych okresów wysychania. Te cykliczne zmiany wymuszają na zamieszkujących je gatunkach wykształcenie adaptacji do ekstremalnych warunków.
Bażantarnia, Elbląg, PL
Flora i Fauna
Pomimo niewielkich rozmiarów i zmienności, dendrotelmy są domem dla wielu wyspecjalizowanych gatunków. Wśród nich dominują organizmy, które potrafią przetrwać okresy suszy, na przykład w formie jaj przetrwalnikowych lub cyst.
- Owady: Najczęściej spotykanymi mieszkańcami są larwy owadów, w tym komarów (np. z rodzaju Aedes, Culex i Anopheles), ochotek oraz larwy niektórych gatunków muchówek. Ich cykl życiowy jest często zsynchronizowany z cyklem nawodnienia dendrotelm.
- Skorupiaki: W dendrotelmach można również znaleźć drobne skorupiaki, takie jak wioślarki czy widłonogi.
- Rośliny: Z uwagi na małą ilość substancji odżywczych i ograniczoną przestrzeń, flora dendrotelmów jest bardzo uboga, a często wręcz nieobecna. Zdarza się jednak, że można w nich znaleźć mchy lub glony.
Znaczenie Naukowe
Dendrotelmy są cennymi obiektami badań w ekologii i biologii. Pozwalają naukowcom na obserwację interakcji międzygatunkowych w izolowanych i kontrolowanych warunkach. Służą jako naturalne laboratoria do badania sukcesji ekologicznej oraz wpływu czynników abiotycznych (jak np. zmiany pH czy wysychanie) na biocenozy. Badania nad dendrotelmami dostarczają również istotnych informacji na temat bioróżnorodności, pokazując, jak wyspecjalizowane ekosystemy mogą rozwijać się w pozornie nieprzyjaznych warunkach. Są one często wykorzystywane do modelowania bardziej złożonych ekosystemów i do badania globalnych procesów biologicznych na małą skalę.