Skupieniec lipowy w powiecie kwidzyńskim
22 września 2025 w Otłówku (gm. Gardeja) po raz pierwszy we wschodniej części woj. Pomorskiego zaobserwowany został pluskwiak, który wzbudza od kilku lat dużo emocji.
Skupieniec lipowy (Oxycarenus lavaterae) to pluskwiak, który w ostatnich latach stał się coraz częstszym widokiem w Polsce, a jego ekspansja jest ściśle związana ze zmianami klimatycznymi. Pierwotnie występujący w rejonach śródziemnomorskich, dzięki ociepleniu klimatu rozprzestrzenił się na całą Europę. W Polsce po raz pierwszy zaobserwowano go w 2014 roku w Rzeszowie, a od tego czasu jego obecność odnotowano w wielu regionach kraju.
Autorstwa Katja Schulz from Washington, D. C., USA – Ground Bugs, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=49981165
Pluskwiaki te są ciepłolubne i wrażliwe na mróz; temperatury poniżej -15°C mogą zabić nawet 99% populacji. Coraz łagodniejsze zimy w Polsce sprzyjają ich przetrwaniu i rozmnażaniu. Skupieniec lipowy charakteryzuje się smukłym ciałem o długości 2-4 mm, czarnym ubarwieniem z czerwonymi i białymi elementami. Często mylony jest z kowalem bezskrzydłym, jednak odróżnia go wzór na pancerzyku i zdolność do lotu.
https://www.inaturalist.org/observations?subview=map&taxon_id=209661
Te owady żerują na sokach roślinnych, głównie na drzewach z rodziny ślazowatych, takich jak lipy i ślazy. W ciągu roku mogą pojawić się nawet dwa pokolenia, a samice są bardzo płodne, składając do 590 jaj. Jednym z najbardziej charakterystycznych zachowań skupieńców jest tworzenie licznych agregacji na pniach drzew, zwłaszcza lip, gdzie zimują w zagłębieniach kory. Tysiące osobników zgromadzonych na jednym drzewie mogą budzić niepokój i wywoływać zjawisko entomofobii u niektórych osób.
Mimo niepokojącego wyglądu masowych skupisk, skupieniec lipowy jest całkowicie nieszkodliwy dla ludzi. Nie gryzie, nie kąsa, nie dysponuje jadem ani nie przenosi chorób ani pasożytów. Może być uciążliwy, gdy przypadkowo wlatuje do mieszkań, a jak każdy pluskwiak, wydziela nieprzyjemny zapach. Chociaż może powodować nekrozy liści, deformacje pędów oraz gnicie owoców i kwiatów na drzewach, w Polsce dotychczas nie odnotowano, by powodował istotne szkody gospodarcze w produkcji roślinnej. Populacja tego gatunku jest stale monitorowana w Polsce.
Czytaj więcej:
- https://www.gov.pl/web/wiorin-katowice/co-w-trawie-piszczy-skupieniec-lipowy
- https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-ekspansja-pluskwiakow-zaczely-sie-masowo-pojawiac-takze-w-po,nId,6632464
FANGORN – Pasterz Twoich drzew